Anoreksi nervoza – genellikle basitçe anoreksi – anormal derecede düşük vücut ağırlığı, yoğun kilo alma korkusu ve çarpık ağırlık algısı ile karakterize bir yeme bozukluğudur. Anoreksiyalı insanlar, yaşamlarına önemli ölçüde müdahale etme eğiliminde olan aşırı çabaları kullanarak, ağırlıklarını ve şekillerini kontrol etmede büyük bir değere sahiptir.

    Kilo alımını önlemek veya kilo vermeye devam etmek için, anoreksi olan insanlar genellikle yedikleri besin miktarını ciddi şekilde kısıtlarlar. Yemek yedikten sonra kusarak veya müshil, diyet yardımcıları, diüretikler veya lavmanları yanlış kullanarak kalori alımını kontrol edebilirler. Ayrıca aşırı egzersiz yaparak kilo vermeye çalışabilirler. Ne kadar kilo kaybedilmiş olursa olsun, kişi kilo almaktan korkmaya devam eder.

    Anoreksiya gerçekten yemekle ilgili değil. Duygusal problemlerle başa çıkmak için son derece sağlıksız ve bazen de yaşamı tehdit edici bir yol.

    Anoreksi, diğer yeme bozuklukları gibi, hayatınızı ele geçirebilir ve üstesinden gelmek çok zor olabilir. Ancak tedavi ile kim olduğunuzu daha iyi anlayabilir, sağlıklı beslenme alışkanlıklarına geri dönebilir ve anoreksiya’nın bazı ciddi komplikasyonlarını tersine çevirebilirsiniz.

Anoreksiya Belirtileri

    Anoreksiya nervozada fiziksel belirti ve semptomlar açlık ile ilişkilidir. Anoreksiya aynı zamanda gerçekçi olmayan bir vücut ağırlığı algısı ve aşırı kilo alma ya da şişman olma korkusu içeren duygusal ve davranışsal konuları içerir.

    Belirti ve semptomları fark etmek zor olabilir, çünkü vücut ağırlığının düşük olduğu düşünülen her insan için farklıdır ve bazı kişiler çok zayıf görünmeyebilir. Ayrıca, anoreksi olan insanlar genellikle inceliklerini, yeme alışkanlıklarını veya fiziksel problemlerini gizler.

Fiziksel belirtiler

    Anoreksinin fiziksel belirtileri ve semptomları şunları içerebilir:

   •Aşırı kilo kaybı veya beklenen gelişimsel kilo artışı yapmama

   •İnce görünüm

   •Anormal kan sayımı

   •yorgunluk

   •Uykusuzluk hastalığı

   •Baş dönmesi veya bayılma

   •Parmaklarda Mavimsi renk değişikliği

   •İncelen, kesen veya çıkan saç

   •Vücudu saran yumuşak, tüylü saç

   •Adetin olmaması

   •Kabızlık ve karın ağrısı

   •Kuru veya sarımsı cilt

   •Soğuk intoleransı

   •Düzensiz kalp ritimleri

   •Düşük kan basıncı

   •Kurutma

   •Kolların veya bacakların şişmesi

   •İndüklenmiş kusma nedeniyle mafsal üzerinde aşınmış dişler ve nasırlar

Anoreksiya’nın Uyarı İşaretleri

    Anoreksiya semptomları geliştirmeden önce bile, aşağıdakileri içeren bazı uyarı işaretlerini fark etmeye başlayabilirsiniz:

   •Diyet , yiyecek, kalori ve kilo hakkında sürekli endişe

   •“Şişman” olmaktan çok şikayet ediyorsun

   •Karbonhidratlar gibi bütün yiyecek gruplarını yemeyi reddediyorsunuz

   •Gerçekten olduğun zaman aç değilmiş gibi davranıyorsun.

   •Zor bir egzersiz programına sadık kalıyorsun

   •Arkadaşlardan kaçınır ve olağan aktivitelere ilgi duymazsın

   •Ne kadar yemek yediğin hakkında yalan söylüyorsun.

   •Kendini aynada çok kontrol ediyorsun

   •Halka açık yerde yemek istememek

   •Kıyafet katmanları kullanıyorsunuz, böylece insanlar ne kadar ağırlık tartıştığını göremiyorlar

Neden Doktora Görünmelisiniz?

    Bir başarısızlık gibi hissedebilir ve tıbbi yardım istemenin doktor için bir yük yaratacağını düşünebilirsiniz. Bu doğru değil. Doktorunuz size yardım etmek istiyor.

    Yeterince yemiyorsanız, vücudunuza ihtiyaç duyduğu besinleri aç bırakırsınız. Bu durum bayılma, yorgunluk, zayıf kaslar, yavaş kalp atış hızı, düşük kan basıncı ve daha fazlası gibi sorunlara yol açabilir. Hayatınızı tehlikeye bile atabilir. Bu noktaya gelmeden önce tıbbi yardım almanız gerekir.

Nedenler

    Anoreksinin kesin nedeni bilinmemektedir. Pek çok hastalıkta olduğu gibi, muhtemelen biyolojik, psikolojik ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonudur.

   Biyolojik: Hangi genlerin rol oynadığı henüz net olmasa da, bazı insanları anoreksi geliştirme riski altında tutan genetik değişiklikler olabilir. Bazı insanlar, anoreksiya ile ilişkili tüm özelliklerin mükemmeliyetçiliğe, duyarlılığa ve sebat etmeye genetik bir eğilimi olabilir.

   Psikolojik: Anoreksiyalı bazı kimselerde, sıkı diyetlere sadık kalmayı ve aç olmasına rağmen yemek yemeyi kolaylaştıran obsesif-kompulsif kişilik özellikleri olabilir. Mükemmeliyetçilik için aşırı bir güce sahip olabilirler ve bu da asla yeterince zayıf olmadıklarını düşünmelerine neden olur. Ayrıca yüksek düzeyde kaygı duyuyor olabilir ve azaltmak için kısıtlayıcı yiyeceklerle meşgul olabilirler.

   Çevresel: Modern Batı kültürü inceliği vurgulamaktadır. Başarı ve değer genellikle zayıf olmakla eşittir. Akran baskısı, özellikle genç kızlar arasında, ince olma arzusunu artırmaya yardımcı olabilir.

Risk faktörleri

    Anoreksiya kadınlarda daha sık görülür. Bununla birlikte, erkeklerde muhtemelen artan sosyal baskılarla ilişkili olarak giderek artan yeme bozuklukları geliştirmiştir.

    Anoreksiya, gençler arasında daha yaygındır. Yine de, her yaştan insanlar bu yeme bozukluğunu geliştirebilir, ancak 40 yaşın üzerinde olanlar nadirdir. Gençler bedenlerinin ergenlik döneminde yaşadıkları tüm değişiklikler nedeniyle daha fazla risk altında olabilir. Ayrıca, artan akran baskısı ile karşı karşıya kalabilirler ve eleştiriye, hatta kilo veya vücut şekli hakkındaki gündelik yorumlara daha duyarlı olabilirler.

    Bazı faktörler, aşağıdakileri içeren anoreksi riskini artırır:

Genetik: Spesifik genlerdeki değişiklikler, bazı insanları daha yüksek anoreksi riski altında bırakabilir. Birinci dereceden akrabası olanlar – anne-baba, kardeş veya çocuk – bozukluğu olanlarda anoreksi riski daha yüksektir.

Diyet ve açlık: Diyet, bir yeme bozukluğu gelişimi için risk faktörüdür. Anoreksiya semptomlarının çoğunun aslında açlık semptomları olduğuna dair güçlü kanıtlar var. Açlık beyni etkiler ve duygudurum değişikliklerini, düşünmedeki katılığı, kaygıyı ve iştahtaki azalmayı etkiler. Açlık ve kilo kaybı beynin korunmasız bireylerde çalışma şeklini değiştirebilir; bu da kısıtlayıcı yeme davranışlarını sürdürebilir ve normal beslenme alışkanlıklarına geri dönmeyi zorlaştırabilir.

Geçişler: İster yeni bir okul, ister ev veya iş; bir ilişki dağılımı; veya sevilen birinin ölümü veya hastalığı, değişim duygusal stres getirebilir ve anoreksi riskini artırabilir.  

Komplikasyonlar

    Anoreksi çok sayıda komplikasyon olabilir. En şiddetli ölümcül olabilir. Ölüm aniden ortaya çıkabilir – birisi ağır kilolu olmasa bile. Bu anormal kalp ritimlerinden (aritmi) veya elektrolit dengesizliğinden – vücudunuzdaki sıvı dengesini koruyan sodyum, potasyum ve kalsiyum gibi minerallerden kaynaklanabilir.

    Anoreksi diğer komplikasyonları şunlardır:

   •Anemi

   •Kalp sorunları

   •Kemik kaybı (osteoporoz), kırık riskini arttırıyor

   •Kas kaybı

   •Dişilerde dönem yokluğu

   •Erkeklerde, testosteron azalmıştır

   •Kabızlık, şişkinlik veya bulantı gibi mide-bağırsak problemleri

   •Düşük kan potasyum, sodyum ve klorür gibi elektrolit anormallikleri

   •Böbrek sorunları

   Anoreksi olan bir kişi ciddi şekilde yetersiz beslenirse, beyin, kalp ve böbrekler de dahil olmak üzere vücuttaki her organ zarar görebilir. Anoreksi kontrol altında olsa bile, bu hasar tamamen geri alınamayabilir.

Fiziksel komplikasyonların barındırılmasına ek olarak, anoreksi olan insanlar da sıklıkla başka akıl sağlığı bozukluklarına sahiptir. Bunlar şunları içerebilir:

   •Depresyon, anksiyete ve diğer duygudurum bozuklukları

   •Kişilik bozuklukları

   •Obsesif kompulsif bozukluklar

   •Alkol ve madde kötüye kullanımı

   •Yaralanma, intihar düşünceleri veya intihar girişimleri

Önlem Alma

    Anoreksiya nervozayı önlemenin garantisi yoktur. Birinci basamak hekimleri (çocuk doktorları, aile hekimleri ve iç hastalıkları uzmanları), anoreksinin erken göstergelerini tanımlamak ve tam yanmış hastalığın gelişimini önlemek için iyi bir konumda olabilir. Örneğin, rutin tıbbi randevularda yeme alışkanlıkları ve görünümden memnuniyetle ilgili sorular sorabilirler.

    Bir aile üyesinin veya arkadaşının özgüveninin düşük olduğunu, şiddetli diyet alışkanlıklarının ve görünümden memnun olmadığını fark ederseniz, onunla bu konular hakkında konuşmayı düşünün. Yeme bozukluğunun gelişmesini engelleyemeseniz de, sağlıklı davranış veya tedavi seçenekleri hakkında konuşabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir